Πολιτιστικό Στέκι

Δήμητρα Αγγελοπούλου

Συμπληρώνονται φέτος 150 χρόνια από την πρεμιέρα του βαλς των βαλς. Το σήμα-κατατεθέν του Γιόχαν Στράους υιού (1825-1899) κι ένα από τα δημοφιλέστερα κομμάτια της κλασσικής μουσικής.

Το έργο, ο πλήρης τίτλος του οποίου είναι «Στον όμορφο γαλάζιο Δούναβη» (An der schönen blauen Donau), γράφτηκε το φθινόπωρο του 1866 από τον αυστριακό συνθέτη Γιόχαν Στράους υιό, που πήρε το προσωνύμιο Βασιλιάς των Βαλς.

Ήταν παραγγελία του διευθυντή της Ανδρικής Χορωδίας της Βιέννης, Γιόχαν Χέρμπεκ (1831-1877), που ήθελε ένα νέο έργο, γεμάτο ζωντάνια, για να το παρουσιάσει στις καρναβαλικές εκδηλώσεις της πρωτεύουσας των Αψβούργων, με σκοπό να αναστρέψει το βαρύ κλίμα που επικρατούσε στη Βιέννη από την ήττα του αυστριακού στρατού στον «Πόλεμο των επτά εβδομάδων» με την Πρωσία.

Ο Στράους συνέθεσε τη μουσική και την αφιέρωσε στον ελληνικής καταγωγής μαικήνα των τεχνών και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Χορωδίας, Νικόλαο Δούμπα (1830-1900). Τον τίτλο εμπνεύστηκε από ένα στίχο του ούγγρου ποιητή Καρλ Μπεκ (1817-1879) για τον «Δούναβη, τον όμορφο γαλάζιο Δούναβη», που διέσχιζε τη γενέτειρά του Μπάγια και όχι τη Βιέννη.

Τους στίχους έγραψε ο αστυνομικός και μέλος της χορωδίας Γιόζεφ Βάιλ. Θεωρήθηκαν ότι δεν ταίριαζαν με την ποιότητα της μουσικής του Στράους και αντικαταστάθηκαν με νέους, που έγραψε το 1890 ο αυστριακός δικηγόρος και συνθέτης Φραντς φον Γκέρνερτ (1821-1900).

Η πρεμιέρα του Γαλάζιου Δούναβη δόθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1867, σε συναυλία της Ανδρικής Χορωδίας της Βιέννης στην αίθουσα Ντιάνα της Βιέννης. Δεν είχε μεγάλη απήχηση, γεγονός που στενοχώρησε τον Στράους. «Ο διάβολος μου πήρε το βαλς, θα ήθελα να γνώριζε επιτυχία» φέρεται να δήλωσε. Λέγεται ότι από τα νεύρα του έσκισε τις παρτιτούρες και χρειάστηκε να τις ξαναγράψει από μνήμης μετά την επιτυχία του έργου.

Η επιθυμία του εκπληρώθηκε πολύ γρήγορα. Το καλοκαίρι του 1867, το έργο παρουσιάστηκε στην ορχηστρική του εκδοχή στην Παγκόσμια Εμπορική Έκθεση των Παρισίων και αμέσως γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Η ορχηστρική εκδοχή του Γαλάζιου Δούναβη είναι αυτή που επικράτησε τελικά και εκτόξευσε τη δημοτικότητα του μουσικού αυτού έργου ανά του αιώνες.

Ο Γαλάζιος Δούναβης...
• Είναι ο ανεπίσημος εθνικός ύμνος της Αυστρίας.
• Ανακρούσθηκε ως επίσημος ύμνος της Αυστρίας κατά τη διάρκεια της απελευθέρωσης της χώρας στις 29 Απριλίου 1945 και στα πρώτα ματς της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
• Κλείνει την καθιερωμένη Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βιέννης.
• Αποτελεί το σήμα της Αυστριακής Ραδιοφωνίας (ORF) για το διεθνές πρόγραμμά της.
• Χρησιμοποιήθηκε ως μουσική υπόκρουση στην εμβληματική ταινία επιστημονικής φαντασίας του Στάνλεϊ Κιούμπρικ 2001: Η Οδύσσεια του διαστήματος.
• Προκάλεσε τη ζήλεια του σπουδαίου γερμανού συνθέτη Γιοχάνες Μπραμς (1833-1897). Όταν η θετή κόρη του Στράους, Έλις φον Μάιστζνερ - Στράους ζήτησε από τον Μπραμς να υπογράψει πάνω στη βεντάλια της, αυτός έγραψε τις πρώτες νότες από το Γαλάζιο Δούναβη και προσέθεσε «Δυστυχώς! Όχι από τον Γιοχάνες Μπραμς».

Δήμητρα Αγγελοπούλου, Αργυρώ Μπρατσιώτη


«Θα ήθελα η ζωή μου να ήταν σαν πλουσιοπάροχο ποτάμι που κυλάει χαρμόσυνα πάνω στη γη». Έτσι ονειρεύτηκε τη ζωή του ο Ιταλός ζωγράφος και γλύπτης Αμεντέο Μοντιλιάνι, που έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα. Το «χαρμόσυνo» αρκετοί θα μπορούσαν να το αμφισβητήσουν. Ίσως ο «Μόντι», όπως ήταν το ψευδώνυμο του, για πολλούς και ιδιαίτερα της εποχής του, να ήταν...

Συντάκτης: Μικέλα Χαρτουλάρη

Όταν παραδόθηκε το 1886, ο Τζερόνιμο ήταν 57 χρονών. Στις φωτογραφίες εκείνων των ηλεκτρισμένων ημερών, που φρόντισαν να αποκτήσουν οι διαπραγματευτές της κυβέρνησης των ΗΠΑ και ο στρατηγός Μάιλς, κοιτάζει βλοσυρά το κέντρο του φακού, και στο έντονο βλέμμα του μοιάζει να...

Σαν σήμερα, στις 21 Οκτωβρίου 1917, γεννήθηκε ο ιδιοφυής τρομπετίστας Ντίζι Γκιλέσπι. Ήταν ένας από τους δύο πρωτοπόρους της μπίμποπ τζαζ, μαζί με...

Ο Μπομπ Ντίλαν κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας 2016, όπως ανακοίνωσε η Σουηδική Ακαδημία.

Ο Αμερικανός καλλιτέχνης τιμάται για...

Ανεργία και άνεργος... Οι δύο λέξεις που αναφέρονται συχνότερα όλων στο λεξιλόγιο μας. Ρωτάς ή και σε ρωτούν «Τι δουλειά κάνεις;» και γελάς... Δουλειά..?! Τι είναι αυτό... Κάτι σαν τη Σοφίτσα τη Λόρεν που ρωτούσε με τον Μαρούδα «Τι ειν αυτό που το λένε αγάπη» και μετά γελάς και απαντάς «Άνεργος είμαι». Άνεργος και ουχί άεργος...
Ως μακροχρόνια εγγεγραμμένη στην μέγιστη αυτή κατηγορία έχω να βεβαιώσω ότι δεν υπάρχει χειρότερο. Από που να το πιάσω... Ε ας το πιάσω κι εγώ από την αρχή...
Ξυπνάς το πρωί. Αρχίζεις να αναρωτιέσαι τι θα κάνεις σήμερα... Πίνεις καφέ, coca cola light, χυμό κάνεις κι ένα τσιγάρο, μετά κάνεις ένα μπάνιο... Ανοίγεις την τηλεόραση μπας και ακούσεις τίποτα. Παράλληλα ανοίγεις και τον υπολογιστή σου, ή μάλλον όχι τον υπολογιστή, το Facebook ανοίγεις να δεις αν είναι κανένας φίλος διαθέσιμος μπας και κανονίσεις τίποτα. Μετά κάνεις και κανά τηλέφωνο στην οικογένεια για να δώσεις σημεία ζωής. Ακούς μουσική και μ' αυτά και μ' αυτά η ώρα έχει περάσει.
Πεινάς. Άνθρωπος είσαι. Θα φας. Θα φας; Ε... αν δεν βαριέσαι να μαγειρέψεις θα φας, διαφορετικά θα πάρεις κάτι απ' έξω. Στατικότητα και μουργέλα σε διακατέχουν. Μετά αποφασίζεις να πας καμιά βόλτα. Να δεις και λίγο κόσμο. Να ξεσκάσεις βρε αδερφέ γιατί «κακό πράμα το σπίτι». Η κλεισούρα δεν βοηθάει σε καμία περίπτωση. Και κάπως έτσι περνάει η μέρα...
Ο άνεργος όμως αναπτύσσει άλλη φιλοσοφία. Καθώς υπάρχουν πολλά είδη ανέργων.

Ο άνεργος από άποψη: Τον αναγνωρίζεις εύκολα. Είναι cool, έχει προφανώς κινητό τελευταίας τεχνολογίας, έχει σπουδάσει σε ΑΕΙ, έχει το ύφος «είμαι πολύ καλός για την Ελλάδα» και συνήθως φοράει Rayban. Είναι ο τύπος που φοράει μάρκες, πίνει εσπρεσάκι στην πιο χάι καφετέρια ενώ αγαπημένη του φράση είναι «Κρίμα στα πτυχία. Να δουλεύω για 300€»? Ξεφτάιλα Λεονάιντα...

Ο cool άνεργος: Αυτός πάλι είναι ο καλόβολος. Σου λέει τα βιογραφικά μου τα στειλα, μπάρμπα στην Κορώνη, Μεθώνη δεν έχω... Τι να κάνω; Ευτυχώς υπάρχει και η μάνα - γιαγιά - θεία και τα αρσενικά τους. Όνειρο του να μπει στο Δημόσιο για τη σιγουριά. Έλα όμως που δεν είχε τον κατάλληλο υπουργό γιατί για ΑΣΕΠ ούτε λόγος...

Ο άνεργος που «τον έχει τον τρόπο» του: Μάλλον σπάνια κατηγορία αλλά υπάρχει. Πρόκειται για τον τυπάκο που ντάξ μωρέ λεφτά έχουμε γιατί να πιεζόμαστε. Σπούδασε μάλλον στο Derree και αποφάσισε ότι θέλει ένα διάλειμμα πριν πιάσει δουλειά. Γιατί δουλειά υπάρχει. Στην επιχείρηση του μπαμπά, του θείου, του φίλου... Κάποιος θα βρεθεί... Αγαπάει το μάρκετινγκ και τις δημόσιες σχέσεις. Είναι άσος σ' αυτό. Δεν τον πιάνει κανείς. Κυκλοφορεί με 20-50€ την ημέρα στα αγαπημένα του στέκια Κηφισιά, Κολωνάκι άντε και καμία Αγία Παρασκευή...

Ο αισιόδοξος: Λατρεμένη κατηγορία... το καταλαβαίνεις... Εδώ λοιπόν το «με το χαμόγελο στα χείλη παν οι φαντάροι μας μπροστά» βρίσκει άψογη εφαρμογή. Είναι χαλαρός, δεν αγχώνεται και απολαμβάνει. Ε ναι τώρα... Πιστεύει ακράδαντα ότι δουλειά θα προκύψει. Δεν θα τη βρει. Αντίθετα θα τον βρει εκείνη. Γιατί της είναι απαραίτητος. E πως αλλιώς...

Ο φιλόσοφος: Εδώ είμαστε... Ωραίος τύπος.. Συχνάζει στα καφέ κυρίως Εξάρχεια. Καπνίζει στριφτό γιατί ξέρει τι γίνεται στην πραγματικότητα. Ακούει ψαγμένη ελληνική μουσική και έχει αναπτύξει ολόκληρες θεωρίες γύρω από το φαινόμενο... Συνήθως αριστερός και όχι αριστεριστής στηρίζει τις απόψεις του στον Μαρξ ή στον Έγκελς ενώ χρησιμοποιεί και τη θεωρία του ιστορικού ελατηρίου. Μπορείς να τον ακούς ώρες... Μιλάει για την ανεργία σαν την παρατηρεί ως παντογνώστης αφηγητής και όχι ως βιωματική εμπειρία... Θα καταλήξει ενδεχομένως σε ένα συμπεράσμα «Η ανεργία είναι το πιο κουραστικό επάγγελμα» εκτός αν το έχει απομυθοποιήσει εντελώς θεωρώντας τελικά ότι η δουλειά του είναι να παρατηρεί το φαινόμενο (οι παρατηρητές φιλόσοφοι συνήθως παίρνουν επίδομα).

Ο αγχωμένος: Αυτή είναι η πιο σοβαρή κατηγορία. Τύποι που τρέχουν με βιογραφικά στο χέρι δεξιά κι αριστερά προσπαθώντας για την πρόσληψη. Ο αγχωμένος άνεργος είναι μόνιμα σε μια τσίτα, συνήθως έχει οικονομικά θέματα δικά του ή βοηθάει την οικογένειά του και μπορεί να κάνει οτιδήποτε αρκεί να πάρει το μεροκάματο. Συζητάει το πρόβλημα του, κλαίει και προσπαθεί να βγάλει άκρη. Συχνάζει στα σπίτια φίλων γιατί «η τσέπη άδεια πάντοτε μα η καρδιά γεμάτη» και προσπαθεί να την παλέψει...

Δυστυχώς η ανεργία δεν παλεύεται. Ιδίως αν είσαι ενεργητικός άνθρωπος. Σε τελειώνει. Δεν έχει σημασία αν το περιβάλλον σου μπορεί να σε στηρίξει. Το θέμα είναι ότι εσύ δεν αισθάνεσαι καλά με σένα. Είναι ξεφτίλα να είσαι σε παραγωγική ηλικία και να στηρίζεσαι σε γιαγιάδες, θείες, αδέρφια... Δεν το κάνεις. Κι αν το κάνεις μετά αρχίζει η αϋπνία, γιατί πρέπει να τα επιστρέψεις... Δεν στο ζητούν... Μόνος σου το θες. Αν δεν έχεις υπάρξει άνεργος είναι εύκολο να τον στοχοποιήσεις. Αλλά δε βαριέσαι... Όπως έλεγαν και οι «Τρεις Αδελφές» του Αντωνάκη του Τσέχοφ, «Στη Μόσχα αδελφές μου στη Μόσχα»... Που ξέρεις... Αααα... Μην ξεχάσω... Ποτέ μην πεις σε άνεργο τη λέξη «υπομονή»... Δεν ξέρεις πως θα αντιδράσει... Άλλωστε όπως λέει και μια πολύ καλή φίλη «με την υπομονή μόνο η Βουγιουκλάκη έκανε καριέρα»...


Πηγή: okosmostisannas.blogspot.gr